Je bedrijf groeit, en met die groei verandert ook de plek waar je intellectueel eigendom zit. Octrooien, merken, auteursrechten en databankrechten staan vaak nog op naam van de oprichter of een verouderde bv. Dat levert risico’s op zodra je gaat investeren, overnemen of internationaal uitbreiden.
Herstructurering brengt die intellectuele eigendomsrechten onder in de juiste entiteit, met een structuur die past bij je fiscale en juridische situatie. Hieronder lees je wat herstructurering van intellectueel eigendom inhoudt, hoe een IP-holding, licentieconstructie en de innovatiebox samenhangen, welke stappen je zet en waar je op moet letten.
Wat is herstructurering van intellectueel eigendom?
Bij herstructurering van intellectueel eigendom verplaats je octrooien, merkrechten, auteursrechten en handelsgeheimen naar een andere entiteit binnen je onderneming. Vaak land je die rechten in een aparte IP-holding, zodat eigendom en gebruik van elkaar gescheiden zijn.
Deze stap komt vaak voor bij bedrijven die snel groeien of internationaal actief worden. Denk aan een start-up die een licentiemodel opzet, of een familiebedrijf dat via een holdingstructuur met een dochtermaatschappij, IP BV of stichting administratiekantoor een overname door private equity voorbereidt.
Een herstructurering verschilt van een gewone verkoop van IE-rechten. Bij een asset deal verlaat het recht je concern; bij herstructurering blijft het eigendom binnen de groep, terwijl de juridische eigenaar en de fiscale positie wél veranderen.
Hoe herstructureer je intellectueel eigendom?
Herstructurering van intellectuele eigendomsrechten volgt meestal een vast patroon, ongeacht de omvang van je onderneming. Denk hierbij aan octrooien, merken, auteursrechten, domeinnamen en handelsgeheimen. Deze vijf stappen geven een goed beeld van wat er in de praktijk gebeurt.
1: Breng je intellectuele eigendomsrechten in kaart
Je begint met een volledig overzicht van je octrooien, merken, auteursrechten, domeinnamen, handelsgeheimen en softwarelicenties, bijvoorbeeld terug te vinden in het octrooiregister of merkenregister. Zonder dat overzicht mis je misschien rechten die wel degelijk waarde hebben.
2: Kies de juiste structuur
Daarna bepaal je of een IP-holding, een licentieconstructie, een besloten vennootschap of een andere juridische vorm het beste past. Deze keuze hangt af van je fiscale doelen, het land waarin je opereert en de bescherming die je zoekt tegen aansprakelijkheid.
3: Bepaal de waarde van je IE-rechten
Voor de overdracht heb je een onderbouwde waardering nodig, vaak volgens het arm’s length-beginsel. Een externe taxateur of fiscalist gebruikt de discounted-cashflowmethode of de royalty-reliefmethode om te berekenen wat een onafhankelijke derde partij zou betalen.
4: Leg de overdracht juridisch vast
Je stelt een overdrachtsakte op, laat deze vaak passeren bij de notaris en registreert de wijziging bij de juiste instanties, zoals het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom, het EUIPO of de Kamer van Koophandel.
5: Regel de fiscale gevolgen
Tot slot bekijk je samen met de Belastingdienst welke regelingen van toepassing zijn, zoals de innovatiebox, een advance pricing agreement of afspraken over transfer pricing binnen de vennootschapsbelasting. Vaak leg je dit vast in een advance tax ruling.
Waarom herstructureer je intellectueel eigendom?
Een belangrijke reden is fiscaal voordeel. Breng je octrooien en merken onder in een IP-holding, dan profiteer je vaak van de innovatiebox binnen de vennootschapsbelasting, waardoor je minder belasting betaalt over de winst uit deze rechten.
Bescherming is een tweede reden. Zit je intellectueel eigendom in een aparte entiteit, dan blijft die waarde overeind als een andere bv in je concern in financiële problemen komt of failliet gaat.
Ook speelt voorbereiding op groei een rol. Investeerders, durfinvesteerders en overnamekandidaten willen een heldere IE-portefeuille zien voordat ze instappen. Een opgeruimde structuur versnelt de due diligence en verhoogt vaak de waardering van je bedrijf. Ook regelingen als de octrooibox, WBSO en subsidies van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland kunnen daarbij helpen.
Waar moet je op letten bij herstructurering van IE?
Let goed op het arm’s length-beginsel uit de OESO-richtlijnen, want de Belastingdienst controleert of de prijs die je binnen het concern rekent, overeenkomt met wat een onafhankelijke partij zou betalen. Wijkt dat af, dan loop je het risico op een naheffing. Dat geldt voor octrooien, merken en auteursrechten.
Zorg daarnaast voor een sluitende registratie. Elke overdracht van een octrooi of merk moet je vastleggen bij het juiste register, zoals het BBIE, het EUIPO, het nationale octrooibureau of het register onder de Rijksoctrooiwet.
Houd ook rekening met internationale verschillen. Landen hanteren eigen regels voor octrooirecht, merkenrecht en auteursrecht, en verdragen van de WIPO en de TRIPs-overeenkomst bieden lang niet altijd een uniforme oplossing. Vergeet ook de administratieve kant niet: leg licentieovereenkomsten, royaltyafspraken en waarderingsrapporten zorgvuldig vast in je dossier.
Slim onderbrengen van octrooien, merken en auteursrechten
Herstructurering van intellectueel eigendom draait om het slim onderbrengen van octrooien, merken en auteursrechten binnen je concern. Je kiest een passende structuur, waardeert de rechten zorgvuldig en legt de overdracht juridisch vast.
Doe je dit goed, dan profiteer je van fiscale voordelen, bescherm je je IE-rechten tegen risico’s en sta je sterker bij een overname of investering. Schakel op tijd een fiscalist, een notaris, een IE-jurist en eventueel een octrooigemachtigde in, zodat elke stap klopt.
