Wat kost een rechtszaak en wat kost in beroep gaan?

Voor je naar de rechtbank stapt, wil je natuurlijk graag weten wat je dat zal kosten. Pas dan kan je namelijk de afweging maken of de kosten zullen opwegen tegen wat je erbij te winnen hebt. Het antwoord op de vraag “hoeveel kost een rechtszaak?” hangt af van de aard van de zaak, de complexiteit ervan en de tijd die de hele procedure in beslag neemt. Maar in dit artikel proberen we je van een goed mogelijk antwoord te voorzien.

Het vaste deel is het griffierecht. In 2026 betaal je als particulier bij de kantonrechter € 93 tot € 753. Wie in hoger beroep gaat bij het gerechtshof, betaalt € 373 tot € 2.192 plus de kosten van een verplichte advocaat (bron: Rechtspraak, griffierecht gerechtshof).

De gemiddelde kosten voor een rechtszaak

Wat een rechtszaak in totaal kost, loopt sterk uiteen: van enkele honderden euro’s voor een kleine kantonzaak zonder advocaat tot tienduizenden euro’s voor een grote procedure met advocaat. De kosten zijn opgebouwd uit griffierecht (de kosten voor het opstarten van de rechtszaak), een deurwaarder en de rechtszaak zelf. En houd ook rekening met het mogelijk inhuren van een advocaat.

Kosten van de juridische procedure

Kosten voor griffierecht

Griffiekosten zijn de kosten voor de behandeling van de rechtszaak door de rechter, ook wel griffierecht genoemd. Deze kosten heb je sowieso bij het opstarten van een rechtszaak. Voor het bepalen van dit bedrag wordt rekening gehouden met de aard van de zaak, het gevorderde bedrag en met de rechtspersoon (organisatie of particulier). De kosten voor griffierecht starten in 2026 bij €54,- bij de bestuursrechter en €93,- bij de kantonrechter. In hoger beroep kunnen ze oplopen tot €2.192,- voor een particulier en €14.007,- voor een bedrijf.

Bij de kantonrechter betaalt alleen de partij die de zaak start griffierecht. Dit betaal je in 2026 als particulier of eenmanszaak (bron: Rechtspraak, griffierecht kanton):

Een vof, cv of rechtspersoon betaalt hogere bedragen, van € 139 tot € 1.504.

Kosten voor een advocaat

In veel rechtszaken zal je een advocaat onder de arm nemen als je betrokken partij bent. De kosten voor een advocaat zijn afhankelijk van de complexiteit van de zaak. Advocaten bepalen zelf hun tarief, dus de uurtarieven lopen sterk uiteen (bron: Rechtspraak, kosten rechtszaak). Heb je een rechtsbijstandsverzekering, kijk dan eerst wat die dekt.

Kosten voor een deurwaarder

In een rechtszaak worden de partijen die voor de rechter moeten komen hiervan steeds op de hoogte gesteld door middel van een dagvaarding die enkel door een deurwaarder betekend mag worden. Degene die de rechtszaak aanspant zal hiervoor de kosten betalen. De deurwaarder rekent voor het uitbrengen van een dagvaarding een wettelijk vastgesteld tarief (bron: KBVG, tarieven gerechtsdeurwaarders).

Kosten voor hoger beroep bij het gerechtshof

Als er door een, in de rechtszaak betrokken partij, hoger beroep wordt aangetekend, zullen de kosten van dit beroep zowel op de eiser als op de gedaagde verhaald worden. Na afloop van de zaak kan de rechter beslissen om deze kosten te verhalen op de verliezende partij. Om in hoger beroep te kunnen gaan moet het financiële belang van de zaak hoger zijn dan €1.750,-. Verder betaal je hier extra griffierecht voor dat kan oplopen tot €2.192,- voor een particulier en €14.007,- voor een bedrijf (tarieven 2026).

Wat kost in beroep gaan?

Wat in beroep gaan kost, hangt af van het soort zaak. Bij een civiele zaak ga je in hoger beroep bij het gerechtshof. Daar is een advocaat verplicht, ook voor de partij die zich verdedigt. Je laat binnen 3 maanden na de uitspraak een dagvaarding in hoger beroep uitbrengen of binnen 4 weken na een kort geding. Gaat de zaak om minder dan € 1.750, dan is hoger beroep meestal niet mogelijk (bron: Rechtspraak, hoger beroep civiele zaak).

Bij het gerechtshof betalen beide partijen griffierecht: wie het hoger beroep instelt en wie zich verdedigt. Dit zijn de tarieven 2026 (bron: Rechtspraak, griffierecht gerechtshof):

Ga je in beroep tegen een besluit van de overheid, zoals een uitkering of een vergunning, dan betaal je bij de bestuursrechter van de rechtbank een lager bedrag. Een particulier betaalt in 2026 € 54 in zaken met een verlaagd tarief, zoals uitkeringen en toeslagen. In de meeste andere zaken is dat € 200. Een organisatie betaalt € 397 (bron: Rechtspraak, griffierecht bestuursrecht). Voor hoger beroep in een belastingzaak, bijvoorbeeld over de WOZ-waarde, betaal je als particulier € 147 bij het gerechtshof (bron: Rechtspraak, griffierecht gerechtshof).

Wie betaalt de kosten na de uitspraak?

In een civiele zaak kan de rechter de partij die ongelijk krijgt veroordelen om de kosten van de tegenpartij deels terug te betalen. Dat heet een kostenveroordeling. Daaronder vallen het griffierecht en een deel van de advocaatkosten. Reken er dus niet op dat je alles terugkrijgt als je wint.

Krijg je in een zaak tegen de overheid (gedeeltelijk) gelijk, dan vergoedt het bestuursorgaan het griffierecht dat je hebt betaald. Daarnaast kan het een deel van je proceskosten vergoeden, zoals de kosten voor een advocaat of je reiskosten, volgens vaste tarieven (bron: Rechtspraak, kosten rechtszaak). Een rechtszaak is niet altijd de goedkoopste route: met mediation zoek je samen met de andere partij naar een oplossing.

Lagere kosten bij een laag inkomen

Heb je een laag inkomen, dan zijn er drie manieren om de kosten te beperken:

• Je betaalt bij de kantonrechter het tarief voor onvermogenden van € 93 en bij het gerechtshof € 373. Je stuurt daarvoor een toevoeging of een inkomensverklaring mee met de dagvaarding of het verzoekschrift (bron: Rechtspraak, griffierecht kanton).
• Je vraagt gesubsidieerde rechtsbijstand aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Hoeveel subsidie je krijgt, hangt af van je inkomen en vermogen.
• Je vraagt bij je gemeente bijzondere bijstand aan voor het griffierecht. De gemeente beslist of je die krijgt (bron: Rechtspraak, kosten rechtszaak).

In een bestuurszaak vraag je vrijstelling van het griffierecht aan als je het niet kunt betalen. Daarvoor moet je netto-inkomen samen met dat van je partner lager zijn dan 95% van de maximale bijstandsuitkering voor een alleenstaande. Ook mag je geen vermogen hebben waarmee je het griffierecht kunt betalen. Dat grensbedrag is vanaf 1 juli 2026 € 1.348,49 per maand (bron: Rechtspraak, griffierecht bestuursrecht).

Zoals te lezen valt, bestaat het antwoord op de vraag “Hoeveel kost een rechtszaak?” uit meerdere onderdelen. Je advocaat kan mogelijk wel helpen door een inschatting te maken van de kosten in jouw specifieke situatie.

Disclaimer: aan de kosten die genoemd worden in dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.

Deze informatie is algemeen en geen juridisch advies. Voor jouw situatie neem je contact op met een advocaat of het Juridisch Loket.