Wat is een advocaat generaal?

Een advocaat-generaal (AG) is geen advocaat die jou bijstaat. De titel hoort bij twee verschillende functies. Bij een gerechtshof is de AG de aanklager namens het Openbaar Ministerie (OM) in strafzaken in hoger beroep. Bij de Hoge Raad is hij een onafhankelijke adviseur die de raadsheren voorlicht en niet voor het Openbaar Ministerie werkt (bron: Rechtspraak.nl).

Welke van de twee je tegenkomt, hangt af van waar je zaak ligt.

Aanklager in hoger beroep bij het gerechtshof

Is een verdachte of de officier van justitie het niet eens met het vonnis van de rechtbank, dan kan hij in hoger beroep gaan. Het Openbaar Ministerie stuurt dan geen officier van justitie meer naar de zitting, maar een AG. Zo heet de aanklager bij een gerechtshof. Zijn taak komt overeen met die van de officier van justitie bij de rechtbank (bron: Openbaar Ministerie).

Deze aanklagers werken bij het Ressortsparket, het onderdeel van het OM dat alle strafzaken in hoger beroep afhandelt. Het Ressortsparket heeft vier vestigingen: Amsterdam, Arnhem-Leeuwarden, Den Haag en Den Bosch. Een zaak bij het hof verloopt grotendeels als een rechtszaak bij de rechtbank, met een paar verschillen (bron: Openbaar Ministerie):

• De rechters heten raadsheren.
• De uitspraak van het hof heet een arrest.
• Het hof behandelt alleen de punten die het OM of de verdachte betwist. Dat heet voortbouwend appèl.

Daarnaast adviseert de AG het hof bij een klacht over niet-vervolgen. Besluit de officier van justitie een zaak niet te vervolgen, dan kan een rechtstreeks belanghebbende daarover klagen bij het gerechtshof (artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering). De AG brengt in die procedure namens het OM een advies uit. Het hof behandelt zo’n klacht achter gesloten deuren (bron: Openbaar Ministerie).

Adviseur bij de Hoge Raad, geen aanklager

De Hoge Raad is de hoogste rechter binnen de rechterlijke macht. Daar werkt de AG in het parket bij de Hoge Raad, onder leiding van de procureur-generaal. Dat parket staat los van het Openbaar Ministerie en is ook onafhankelijk van de regering en het parlement (bron: Hoge Raad).

Het belangrijkste werk van deze AG is het nemen van conclusies. Een conclusie is een rechtsgeleerd advies aan de Hoge Raad in een zaak die daar ligt. Ze bevat een eigen analyse van de zaak en een oordeel over de vraag waarover de Hoge Raad moet beslissen. Een conclusie bespreekt een zaak vaak uitvoeriger en breder dan de uitspraak van de Hoge Raad zelf. Zo helpt ze niet alleen in die ene zaak, maar ook bij de rechtseenheid en de ontwikkeling van het recht. De AG is zelf verantwoordelijk voor de inhoud van zijn conclusies (bron: Hoge Raad).

Het parket kent drie secties, gelijk aan de drie kamers van de Hoge Raad: civiel recht, strafrecht en belastingrecht. Medewerkers van het wetenschappelijk bureau ondersteunen de AG’s bij hun werk (bron: Hoge Raad).

Wat is een advocaat generaal bij het hof en bij de Hoge Raad?

De verschillen tussen de twee functies op een rij.

Hoe word je advocaat-generaal?

Je wordt geen AG direct na je studie. Het is een rechterlijk ambt. Voor een AG bij het gerechtshof vind je geen openbaar gepubliceerde eisen. Bij de Hoge Raad wel: daar moet een AG voldoen aan de benoemingsvereisten uit de artikelen 4 en 5 van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren (bron: Hoge Raad).

Volgens het functieprofiel van de AG zoekt het parket bij de Hoge Raad daarnaast juristen met ongeveer 15 jaar ervaring in een of meer juridische functies, die uitblinken op een rechtsgebied. Bij voorkeur blijkt dat ook uit wetenschappelijke publicaties, zoals een proefschrift. Kandidaten komen onder meer uit de rechtspraak, waar ze als rechter of raadsheer werkten, en uit het Openbaar Ministerie, de wetenschap en de advocatuur (bron: Hoge Raad). Wie bij de Hoge Raad tot AG wordt benoemd, legt de eed of belofte af ten overstaan van de Koning of de minister die de Koning daarvoor machtigt (bron: Besluit rechtspositie rechterlijke ambtenaren).

Advocaat generaal salaris per functie

Het salaris van een advocaat-generaal volgt uit het Besluit rechtspositie rechterlijke ambtenaren. Daarin staat elke functie in een salariscategorie, met categorie 1 als hoogste: de president van en de procureur-generaal bij de Hoge Raad. Voor de AG’s geldt in 2026 deze indeling (bron: Besluit rechtspositie rechterlijke ambtenaren, artikel 5):

• AG bij de Hoge Raad: categorie 3, dezelfde als een raadsheer in de Hoge Raad.
• Landelijk hoofd-AG van het Ressortsparket: categorie 4.
• Hoofd-AG: categorie 6.
• Senior AG bij het Ressortsparket: categorie 7, dezelfde als een senior raadsheer in een gerechtshof.
• AG bij het Ressortsparket: categorie 8, dezelfde als een raadsheer in een gerechtshof.

Een AG valt dus in dezelfde salariscategorie als de raadsheren bij wie hij optreedt of die hij adviseert. Een advocaat valt niet onder dit besluit. Hoe zijn inkomen tot stand komt, lees je in het artikel over wat een advocaat verdient.

Waar je als burger een AG tegenkomt

Als burger ontmoet je de AG van het hof vooral in twee situaties. Ben je verdachte in een strafzaak en is er hoger beroep ingesteld tegen een uitspraak van de rechtbank, door jou of door het OM, dan staat de AG op de zitting tegenover je. Heb je geklaagd omdat het OM iemand niet vervolgt, dan adviseert de AG het hof over jouw klacht. In beide gevallen kun je je laten bijstaan door een advocaat die thuis is in strafrecht.

De AG bij de Hoge Raad staat niet tegenover je op een zitting. Ligt je zaak bij de Hoge Raad, dan kan hij er een conclusie over nemen voordat de raadsheren beslissen.

Deze informatie is algemeen en geen juridisch advies. Voor jouw situatie neem je contact op met een advocaat of het Juridisch Loket.